Home Zweden Over Zweden Anders Celsius

Anders Celsius

Iedere dag is er wel een moment dat je even denkt aan de temperatuur: bij het draaien aan de knop van de verwarming, de temperatuur van de oven, het weerbericht, of je een korte broek aan kunt of juist een muts op moet. De temperatuurschaal die we gebruiken is bedacht door de Zweedse wetenschapper Anders Celsius.

De universiteit van Uppsala
De universiteit van Uppsala
Anders Celsius
Anders Celsius

Anders Celsius werd op 27 november 1701 geboren in Uppsala. Hij was de zoon van de professor in de astronomie Nils Celsius en Gunilla Spole. Hij was ook de kleinzoon van de wiskundige Magnus Celsius en de astronoom Anders Spole. Met zulke ouders en grootouders was het dan ook niet vreemd dat hij voor een carrière in de wetenschap koos.

Het meest bekende werk van Anders Celsius is de temperatuurschaal die we tegenwoordig gebruiken. In het verleden wist men niet goed hoe men de temperatuur het beste kon aangeven, Fahrenheit had in 1724 al een poging gedaan en Réaumur in 1731 en dat had je nog Delisle, Newton, Rankine en Rømer.

thermometer
Tekening van Anders Celsius
Tekening van Anders Celsius

Anders Celsius verdeelde zijn schaal in 100 graden waarbij 0 ºC het kookpunt van water was en 100 ºC het vriespunt. In 1742, twee jaar voor zijn overlijden, beschreef hij zijn resultaten en de thermometerschaal in “Observationer om twänne beständiga Grader på en Thermometer”. Na zijn dood is de schaal om praktische redenen omgedraaid en zo werd 0 ºC het vriespunt en 100 ºC het kookpunt. Hoe dat besluit om de schaal om te draaien tot stand gekomen is, is onduidelijk. Wel staat vast dat Carl Lineaus, de Zweedse plantkundige, in 1744 bij de instrumentenmaker Daniel Ekström in Stockholm, een thermometer bestelde met een omgekeerde schaal. Dit was de eerste moderne thermometer met de schaal van Celsius.

Anders was een pionier en had veel betekent voor de wetenschap. Zijn innemende persoonlijkheid maakte dat hij gemakkelijk vrienden maakte. Volgens zeggen was hij altijd blij en opgewekt. Hij had veel werk, maar leek nooit haast te hebben, terwijl hij zijn opdrachten toch snel afmaakte. Anders Celsius overleed op 25 april 1744 op 42-jarige leeftijd in Uppsala aan de gevolgen van tuberculose en is begraven in de oude kerk van Uppsala.

De schaal van Anders Celsius wordt in vrijwel de hele wereld voor de aanduiding van de temperatuur gebruikt, maar of je 10 ºC nu warm of koud vindt, daar kan hij niks aan doen.

 

Meest gelezen

X